Dyrekcja i kadra kierownicza
Odpowiedzialność organizacyjna, procedury, podział ról, eskalacja poważnych zdarzeń, współpraca z rodzicami i instytucjami oraz organizacja reagowania w placówce.
Cyberprzemoc nie kończy się wraz z wyłączeniem telefonu. Konflikt rozpoczęty w klasie może przenieść się do komunikatora, prywatne zdjęcie może zacząć krążyć pomiędzy uczniami, fałszywy profil może zostać wykorzystany do ośmieszania rówieśnika, a wygenerowany materiał deepfake może w krótkim czasie dotrzeć do znacznie większej grupy niż pierwotny sprawca zakładał.
W takich sytuacjach szkoła potrzebuje czegoś więcej niż ogólnego komunikatu: „zgłoś problem nauczycielowi”.
Kadra powinna wiedzieć, jak rozpoznać zdarzenie, jak przyjąć zgłoszenie, jak ograniczyć dalsze krzywdzenie, kiedy zabezpieczyć informacje o incydencie, jak rozmawiać z uczniem i rodzicami oraz kiedy sytuacja wymaga włączenia kolejnych osób lub instytucji.
RiskCom realizuje praktyczne szkolenia dla dyrekcji, rad pedagogicznych, nauczycieli, wychowawców, pedagogów, psychologów szkolnych, uczniów oraz rodziców, dostosowując zakres do wieku uczestników, roli kadry i rzeczywistych problemów placówki.
Zdarzenie może rozpocząć się poza szkołą, w prywatnej grupie lub w mediach społecznościowych, a następnego dnia wpływać już na relacje w klasie, poczucie bezpieczeństwa ucznia i pracę nauczycieli.
Może być również odwrotnie. Konflikt rówieśniczy rozpoczynający się podczas lekcji przenosi się do komunikatora, gry online lub serwisu społecznościowego i zaczyna funkcjonować przez całą dobę.
Dlatego podział na „to, co wydarzyło się w szkole” i „to, co wydarzyło się w internecie” często nie wystarcza do właściwego zrozumienia sytuacji.
Dla kadry najważniejsze stają się inne pytania:
co rzeczywiście się wydarzyło, kto jest zaangażowany, czy krzywdzenie nadal trwa, jaki jest poziom zagrożenia, jakie działania należy podjąć teraz i kto powinien zostać włączony w dalszą interwencję?
W lipcu 2026 r. Rzecznik Praw Dziecka wskazał na potrzebę jasnych i praktycznych mechanizmów reagowania na cyberprzemoc, grooming, seksting, publikowanie kompromitujących materiałów i inne formy krzywdzenia online, powiązanych ze Standardami Ochrony Małoletnich oraz działaniami profilaktycznymi i interwencyjnymi.
Szerszy kontekst dotyczący ryzyk występujących w środowisku edukacyjnym opisujemy również w materiale współczesne zagrożenia w szkołach.
Nie każda przykra wiadomość jest tym samym rodzajem zdarzenia.
Nie każdy konflikt pomiędzy uczniami powinien być traktowany w identyczny sposób jak długotrwałe nękanie, publiczne poniżanie, rozpowszechnianie materiałów albo szantaż.
Podczas szkolenia porządkujemy najważniejsze pojęcia i pokazujemy, dlaczego prawidłowe rozpoznanie sytuacji wpływa na sposób dalszego działania.
Kadra analizuje m.in.:
Celem nie jest nauczenie uczestników katalogu definicji.
Celem jest rozpoznanie, z jakim problemem szkoła ma do czynienia i jakie działania są adekwatne do konkretnego przypadku.
Jednym programem nie da się dobrze przygotować dyrektora, nauczyciela, ucznia i rodzica. Każda z tych osób ma inną rolę, inne możliwości działania i inną odpowiedzialność.
Odpowiedzialność organizacyjna, procedury, podział ról, eskalacja poważnych zdarzeń, współpraca z rodzicami i instytucjami oraz organizacja reagowania w placówce.
Rozpoznawanie sygnałów, przyjmowanie zgłoszeń, pierwsza reakcja, komunikacja z uczniem, działania w klasie oraz wiedza o tym, kiedy sprawę należy przekazać dalej.
Koordynacja działań wspierających, współpraca z dyrekcją, nauczycielami i rodzicami oraz udział w obsłudze bardziej złożonych przypadków – zgodnie z kompetencjami zawodowymi i procedurami placówki.
Rozpoznawanie cyberprzemocy, odpowiedzialne korzystanie z technologii, bezpieczne reagowanie jako osoba doświadczająca przemocy lub świadek, ochrona prywatności oraz wiedza, gdzie szukać pomocy.
Rozpoznawanie problemu, wspierająca rozmowa z dzieckiem, ochrona kont i prywatności, reagowanie na publikację materiałów oraz współpraca ze szkołą.
Możliwość przygotowania wspólnego programu dla kilku placówek, z odrębnymi modułami dla dyrekcji, kadry pedagogicznej, rodziców lub uczniów.
Zakres dobieramy do odbiorców. Program dla rady pedagogicznej ma inne cele niż warsztat uczniowski czy spotkanie dla rodziców.
Jak wyglądają współczesne formy przemocy cyfrowej, w jaki sposób przenikają się z relacjami offline i jakie sygnały powinny zwrócić uwagę kadry.
Uczestnicy uczą się odróżniać pojedynczy konflikt od sytuacji wymagającej bardziej zdecydowanej interwencji.
Komentarze, grupowe ataki, publikowanie kompromitujących treści, memy, fałszywe konta i wykorzystywanie społeczności online do izolowania lub poniżania konkretnej osoby.
Omawiamy również rolę świadków, którzy poprzez dalsze udostępnianie, komentowanie lub inne zachowania mogą wpływać na rozwój sytuacji.
Co dzieje się, gdy prywatny materiał zostaje przekazany dalej albo wykorzystany do wywierania presji na ucznia?
Program obejmuje zasady odpowiedzialnej pierwszej reakcji, ograniczania dalszego rozpowszechniania, ochrony osoby pokrzywdzonej oraz dalszej eskalacji odpowiedniej do charakteru zdarzenia.
Szczególną uwagę zwracamy na to, aby nie powodować wtórnego rozpowszechniania materiału pod pretekstem jego dokumentowania.
Generatywna AI obniża próg tworzenia fałszywych zdjęć, nagrań głosowych i materiałów wideo.
W środowisku szkolnym mogą być one wykorzystywane do ośmieszania, rozpowszechniania fałszywych treści lub manipulowania relacjami rówieśniczymi.
Uczestnicy poznają sposoby reagowania i zasady ograniczania dalszego rozpowszechniania takich treści.
Uczeń ujawniający cyberprzemoc nie zawsze opowiada historię chronologicznie i nie zawsze od razu przekazuje wszystkie informacje.
Dlatego duże znaczenie ma sposób przyjęcia zgłoszenia.
Pracujemy nad tym, jak:
Nie szkolimy nauczycieli do zastępowania psychologów, prawników czy organów ścigania.
Przygotowujemy ich do rozpoznania własnej roli i właściwego uruchomienia dalszego wsparcia.
W przypadku przemocy cyfrowej znaczenie może mieć zachowanie informacji pozwalających odtworzyć przebieg zdarzenia.
Szkolenie pokazuje, jakie informacje mogą być istotne, w jaki sposób ograniczać niepotrzebne dalsze udostępnianie treści oraz dlaczego dokumentowanie incydentu powinno być powiązane z procedurą placówki i charakterem zdarzenia.
Jednym z częstych źródeł chaosu nie jest brak dobrej woli, lecz niejasność odpowiedzialności.
Kto przyjmuje zgłoszenie? Kto koordynuje dalsze działania? Kiedy informowana jest dyrekcja? Kto kontaktuje się z rodzicami? Kto dokumentuje interwencję? Kiedy sprawa przekracza możliwości samej placówki?
Podczas szkolenia porządkujemy role odpowiednio do struktury konkretnej szkoły.
Najlepsza procedura ma ograniczoną wartość, jeśli uczeń uważa, że zgłoszenie sytuacji spowoduje wyłącznie pogorszenie problemu.
Dlatego program obejmuje również budowanie zaufania do dorosłych, rolę świadków, komunikowanie zasad i rozwijanie środowiska, w którym szukanie pomocy nie jest traktowane jako donoszenie.
Nie proponujemy jednej uniwersalnej procedury dla każdego przypadku. Hejt w komentarzu, długotrwałe nękanie, groźba, przejęcie konta czy rozpowszechnienie intymnego materiału wymagają różnej oceny.
Podczas szkolenia pracujemy jednak na wspólnej logice reagowania:
Ta kolejność pomaga uniknąć dwóch skrajności.
Pierwszą jest bagatelizowanie zdarzenia jako „konfliktu dzieci w internecie”.
Drugą – chaotyczne uruchamianie wielu działań bez wcześniejszego ustalenia, co rzeczywiście się wydarzyło.
Szkoły funkcjonują w środowisku, w którym procedury dotyczące zagrożeń cyfrowych są jednym z elementów systemu ochrony dzieci i organizacji reagowania.
Samo posiadanie dokumentu nie odpowiada jednak na pytanie:
czy nauczyciel, który jutro otrzyma zgłoszenie od ucznia, będzie wiedział, co zrobić przez pierwsze kilkanaście minut?
Dlatego w szkoleniach dla kadry możemy pracować na istniejących rozwiązaniach szkoły.
Jeżeli zamawiający udostępnia odpowiednie procedury lub fragmenty Standardów Ochrony Małoletnich, przykłady i scenariusze mogą zostać odniesione do rzeczywistego modelu działania placówki.
Nie jest to automatycznie audyt dokumentacji ani potwierdzenie jej zgodności z prawem. Pozwala jednak sprawdzić, czy ludzie rozumieją przyjęte zasady i potrafią z nich korzystać.
Jeżeli szkoła potrzebuje odrębnego uporządkowania dokumentacji, ról, sposobu alarmowania i reagowania, zobacz także procedury bezpieczeństwa w szkole.
Sama prezentacja definicji rzadko przygotowuje do trudnej rozmowy z uczniem.
Dlatego szkolenie może wykorzystywać scenariusze odzwierciedlające rzeczywiste mechanizmy zdarzeń.
Przykład:
Uczeń informuje wychowawcę, że ktoś założył konto z jego zdjęciem. Początkowo wygląda to jak żart. Kilka minut później okazuje się, że profil publikuje kompromitujące treści, a link został przesłany na klasową grupę.
Co nauczyciel powinien ustalić? Kogo poinformować? Co zrobić z materiałem? Jak ograniczyć dalsze rozpowszechnianie? Jak rozmawiać z uczniem i rodzicami?
Inny scenariusz może dotyczyć materiału deepfake.
Jeszcze inny – szantażu zdjęciem, przejęcia konta, grupowego nękania albo groźby przenoszącej konflikt ze świata cyfrowego do szkoły.
Uczestnicy nie uczą się jednej „idealnej odpowiedzi”.
Pracują nad sposobem oceny sytuacji, właściwą kolejnością działań i współpracą pomiędzy osobami odpowiedzialnymi za interwencję.
Kompleksowy projekt może obejmować kilka grup, ale każda z nich powinna otrzymać program odpowiadający własnej roli.
Największy nacisk:
rozpoznanie → interwencja → komunikacja → odpowiedzialność → procedury → współpraca z rodzicami
Program jest przeznaczony dla osób, które mogą jako pierwsze otrzymać informację o zdarzeniu albo uczestniczyć w dalszej reakcji szkoły.
Zakres dostosowujemy do wieku uczestników.
Koncentrujemy się na rozpoznawaniu cyberprzemocy, reagowaniu jako świadek, ochronie prywatności, odpowiedzialności za udostępnianie treści, deepfake oraz wiedzy o tym, gdzie i jak szukać pomocy.
Nie budujemy zajęć na straszeniu konsekwencjami.
Rodzic powinien wiedzieć nie tylko, jak zwiększyć bezpieczeństwo kont i urządzeń dziecka.
Równie ważne są pierwsza rozmowa po ujawnieniu problemu, unikanie obwiniania, ograniczanie dalszego rozpowszechniania materiałów oraz sposób współpracy ze szkołą.
Dla JST i organów prowadzących możemy przygotować wspólny projekt obejmujący kilka szkół.
Pozwala to ujednolicić podstawową wiedzę kadry, a jednocześnie pozostawić miejsce na rozwiązania wynikające ze specyfiki poszczególnych placówek.
Szkolenie nie wyeliminuje cyberprzemocy ze szkoły i nie daje gwarancji, że każde zdarzenie zostanie rozpoznane natychmiast.
Może jednak poprawić sposób reagowania placówki.
Nauczyciele lepiej rozumieją różnice pomiędzy konfliktem, hejtem, nękaniem, cyberprzemocą i sytuacjami wymagającymi szybkiej eskalacji.
Pracownicy lepiej rozumieją, do kogo przekazać informację i kiedy sprawę należy eskalować.
Zmniejszamy ryzyko bagatelizowania, obwiniania albo chaotycznego prowadzenia pierwszej rozmowy.
Kadra rozumie znaczenie dokumentowania bez niepotrzebnego dalszego rozpowszechniania materiałów.
Dyrekcja, wychowawca, pedagog i inne osoby lepiej rozumieją własne zadania w procesie reagowania.
Szkolenie pomaga przełożyć dokument na rzeczywistą sekwencję działań.
Nie każda placówka mierzy się z tymi samymi problemami.
Rada pedagogiczna, dyrekcja, uczniowie, rodzice albo kilka różnych grup.
Ustalamy wiek uczniów, charakter placówki, najważniejsze problemy i oczekiwany efekt szkolenia.
Inny program przygotujemy dla szkoły podstawowej, inny dla szkoły ponadpodstawowej, a jeszcze inny dla kadry kierowniczej.
Jeżeli zostanie to uzgodnione, możemy uwzględnić stosowane w placówce ścieżki zgłaszania i procedury.
Łączymy wiedzę z analizą przypadków, rozmową o decyzjach i praktycznymi scenariuszami.
W zależności od zakresu projektu wskazujemy elementy wymagające dalszego dopracowania.
W projektach szkoleniowych wykorzystujemy właściwe elementy Metodyki RiskCom:
Metodyka nie jest odrębnym produktem.
W tym przypadku jej zadaniem jest przede wszystkim powiązanie programu szkolenia z realnymi rolami kadry i sposobem reagowania konkretnej placówki.
Szkolenia realizuje zespół RiskCom dobierany odpowiednio do grupy uczestników i zakresu projektu.
Program dotyczący cyberprzemocy wymaga połączenia perspektywy bezpieczeństwa cyfrowego, ochrony informacji, reagowania na incydenty oraz organizacji działania szkoły.
Skład zespołu i zakres poszczególnych modułów ustalamy odpowiednio do charakteru projektu, grup uczestników i celu szkolenia.
Stacjonarnie lub online. Dla szkoleń rady pedagogicznej i warsztatów scenariuszowych preferujemy format umożliwiający aktywną pracę uczestników.
Zakres czasowy dopasowujemy do grupy i celu projektu. Możliwe są krótsze szkolenia dla rady pedagogicznej, rozbudowane warsztaty, programy całodniowe oraz cykle modułów dla kilku grup uczestników.
Możliwe są osobne moduły dla dyrekcji i kadry pedagogicznej, uczniów oraz rodziców.
Analiza przypadków, ćwiczenia decyzyjne, moderowana dyskusja i scenariusze reagowania.
Zakres materiałów ustalamy w zależności od programu.
Uczestnicy mogą otrzymać certyfikat RiskCom potwierdzający udział w szkoleniu. Nie przedstawiamy go jako certyfikacji poziomu bezpieczeństwa szkoły.
W wariantach rozszerzonych projekt może obejmować omówienie obserwacji i rekomendacje dalszych działań, jeżeli zostały przewidziane w uzgodnionym zakresie.
Tak. To jeden z podstawowych wariantów programu. Szkolenie dla rady pedagogicznej koncentruje się przede wszystkim na rozpoznawaniu zjawiska, pierwszej reakcji, procedurach, komunikacji, współpracy z rodzicami i podziale odpowiedzialności w placówce.
Tak. Zakres dostosowujemy do wieku i poziomu rozwoju uczestników. Program uczniowski nie jest skróconą wersją szkolenia dla nauczycieli.
Tak. Możemy przygotować osobny warsztat lub spotkanie edukacyjne dla rodziców i opiekunów dotyczące rozpoznawania cyberprzemocy, reagowania, prywatności oraz wspierającej rozmowy z dzieckiem.
Tak, jeżeli odpowiada to wiekowi uczestników i celowi programu. Temat obejmujemy w sposób adekwatny do odbiorców, koncentrując się na bezpieczeństwie, właściwej reakcji i ograniczaniu dalszego rozpowszechniania materiałów.
Tak. Deepfake jest jednym ze współczesnych scenariuszy związanych z manipulacją cyfrową, podszywaniem się i naruszaniem wizerunku.
Jeżeli zostanie to uzgodnione przed realizacją, przykłady i ćwiczenia mogą zostać odniesione do istniejących zasad i ścieżek reagowania placówki. Nie oznacza to jednak automatycznie przeprowadzenia audytu prawnego dokumentacji.
Nie w podstawowym wariancie szkoleniowym. Jeżeli placówka potrzebuje opracowania lub aktualizacji procedur, powinno to zostać ustalone jako odrębny zakres.
Nie. Uczestnicy mogą otrzymać potwierdzenie udziału w szkoleniu, natomiast samo szkolenie nie stanowi certyfikacji poziomu bezpieczeństwa placówki.
Tak. Dla JST i organów prowadzących możemy przygotować program obejmujący kilka placówek oraz różne grupy uczestników.
Cyberprzemoc nie zawsze daje się przewidzieć.
Można jednak wcześniej ustalić, jak szkoła przyjmuje zgłoszenie, kto odpowiada za dalsze działania, jak ograniczać krzywdzenie i jak współpracować z uczniem oraz rodzicami.
RiskCom przygotuje program odpowiedni dla dyrekcji, rady pedagogicznej, uczniów, rodziców lub kilku grup w ramach jednego projektu.